Монгол, Японыг холбох бизнесийн тэргүүний талбар｜Монгол-Японы Эдийн засаг Нөхөрлөлийн Холбооны үйл ажиллагаа

 ― Эдийн засгийн хамтын ажиллагаа, бизнесийн холболт, хөрөнгө оруулалтын боломжийг бодит ажил хэрэг дээр дэмжих төв байгууллагын үүрэг ―

Монгол, Японы эдийн засгийн хамтын ажиллагаа нь цаашид улам өргөжин хөгжих өндөр боломжтой салбар хэмээн анхаарал татаж байна. Хоёр улсын давуу талд тулгуурласан бизнесийн боломжууд өргөжиж буй энэ үед, тэдгээр боломжийг бодит төсөл, хэлцэл болгон хэрэгжүүлэх нь чухал болоод байна.

Ийм нөхцөлд Монгол-Японы Эдийн засаг Нөхөрлөлийн Холбоо нь компанийн хэрэгцээг тодорхойлохоос эхлэн, түнш сонголт, хэлэлцээр, цаашлаад төслийн хэрэгжилт хүртэлх бүх үе шатанд нэгдсэн дэмжлэг үзүүлэх практикт суурилсан “хаб” хэлбэрээр үйл ажиллагаа явуулж байна.

Энэхүү нийтлэлд тус нийгэмлэгийн үүсгэн байгуулагдсан шалтгаан, одоогийн үйл ажиллагаа, мөн Япон, Монголын бизнесийн ирээдүйн боломжийн талаар Ерөнхийлөгч Фүжимото Казүхиса-тай хийсэн ярилцлагаар дамжуулан танилцуулж байна.

■ Монгол-Японы Эдийн засаг Нөхөрлөлийн Холбоо байгуулагдсан шалтгаан

Асуулт: Тус холбоо ямар шалтгаанаас үүдэн байгуулагдсан бэ?

Япон, Монголын харилцаа олон жилийн туршид сайн байсан хэдий ч бодит бизнесийн хувьд “сонирхол байгаа ч хэрэгждэггүй” байдал үргэлжилж ирсэн.

Үүний гол шалтгаан нь:
  ・ Итгэлтэй түнш олоход хүндрэлтэй
  ・ Бизнесийн соёл, тогтолцооны ялгаа ойлгомжгүй
  ・ Практик түвшинд хамтран ажиллах байгууллага дутмаг

Иймээс бид “зөвхөн харилцааны байгууллага биш, бодит үр дүн гаргадаг хаб” байгуулах зорилгоор энэхүү холбоог үүсгэн байгуулсан.

Асуулт: Байгуулагдахаас өмнө Япон, Монголын бизнесийн хувьд ямар бэрхшээл, ялгаа байсан бэ?

Голлон гурван асуудал байсан.

1. Мэдээллийн тэнцвэргүй байдал
    Японы тал Монголын зах зээлийг ойлгохгүй, Монголын тал Японы компанийн шийдвэр гаргах процессыг ойлгодоггүй.
2. Итгэлцэл бүрдүүлэх хүндрэл
    Танил тал дээр тулгуурласан бизнес давамгайлж, системтэй холболтын механизм дутмаг байсан.
3. Хэрэгжилтийн үе шат сул
    Хэлэлцээрт хүрсэн ч гэрээ, тээвэр, санхүүгийн шатанд дэмжлэг дутагддаг байсан.

■ Одоогийн үйл ажиллагаа ба бизнесийн холболтын бүтэцийн талаар

Асуулт: Одоогоор ямар үйл ажиллагаа явуулж байна вэ?

Үндсэндээ дараах гурван чиглэлээр ажиллаж байна:

1.     Компанийн хэрэгцээг мэдэж судлах (санал асуулга, уулзалт)
2.     Тохиромжтой түнш сонгох, холбох
3.     Хэлэлцээрээс хэрэгжилт хүртэл дэмжих

Дэлгэрэнгүй үйл явцын хувьд:
  ・ Компанийн хэрэгцээг нарийвчлан тодруулах
  ・ Хоёр улсад тохирох компаниудыг сонгох
  ・ Урьдчилсан нөхцөлийг тохируулсны дараа уулзалт зохион байгуулах
  ・ Гэрээ, тээвэр, санхүүгийн дэмжлэг үзүүлэх

Гэх мэтчилэн бид зөвхөн танилцуулгаар хязгаарлахгүй, бодит төсөл болгохыг зорин ажиллаж байна:

Асуулт: Санал асуулгын зорилго болон байгууллагуудад тулгарч буй асуудал нь юу байсан бэ?

Санал асуулгын гол зорилго нь “Нуугдмал хэрэгцээг тодорхойлох” болон “Илүү нарийвчлалтай бизнес холболт хийх” юм.

Энэхүү санал асуулгаар тодорхой болсон гол асуудлуудын хувьд “Хэлний саад”, “Шийдвэр гаргах процессийн ялгаа” болон “Мэдээллийн дутагдалтай байдал” байна.

Нөгөө талдаа хэрэгцээний хувьд:
  ・ Монголын бүтээгдэхүүний экспорт
  ・ Технологийн хамтын ажиллагаа /үйлдвэрлэл, дэд бүтэцтэй холбоотой/
  ・ Хөрөнгө оруулалт, эх үүсвэр татах
  ・ Хүний нөөц, боловсрол

Ялангуяа Монголын компаниудын зүгээс бол “урт хугацааны найдвартай түнш” хайж байна гэсэн санал маш ихээр ирсэн байна:

■ Холбооны давуу тал ба ялгарах онцлогийн талаар

Асуулт: Бусад байгууллагатай харьцуулсан ялгаа болон холбооны давуу тал юу вэ?

Хамгийн том ялгаа нь Практикт төвлөрсөн байдал юм. Олон байгууллага мэдээлэл солилцох, хуваалцахад анхаарлаа хандуулдаг ч бид дараах олон чиглэлээр оролцдог:

・ Төсөл болгох
  ・ Гэрээ байгуулах
  ・ Хэрэгжилт хүртэл оролцох

Мөн Япон, Монгол хоёр улсад үйл ажиллагаа явуулдаг тул, соёлын ялгааг ойлгон зохицуулж чадах нь манай холбооны хамгийн том давуу тал юм.

Асуулт: Бодитоор хэрэгжсэн төсөл, үр дүнгийн жишээ байвал хуваалцана уу.

Одоогоор олон нийтэд зарлах боломжтой тодорхой төсөл хараахан байхгүй байгаа ч Японоос санхүүжилт татах, мөн хэд хэдэн гишүүн байгууллагуудад зөвлөх үйлчилгээ үзүүлэх ажлууд эхлүүлээд байна.

■ Монголын компаниудад үзүүлэх давуу талын тухай

Асуулт: Монгол компаниуд гишүүн болсноор ямар давуу талууд бий болох вэ?

Үндсэндээ 2 давуу тал бий:

1.     Найдвартай Япон компаниудтай холбогдох боломж
2.     Хэлэлцээрээс гэрээ байгуулах хүртэлх практик дэмжлэг

Зөвхөн танилцуулга хийх бус, Япон болон Монгол компаниудын аль алиных нь байр сууринаас зохицуулалт хийж, “бодитоор бизнес хэрэгжих орчныг бүрдүүлэх” дэмжлэгийг авах боломжтой.

Асуулт: Ямар төрлийн компаниудад оролцохыг онцгойлон санал болгох вэ?

1.     Япон бүтээгдэхүүний импортын хэмжээг нэмэгдүүлэхийг хүсэж буй компани
2.     Технологийн хамтын ажиллагаа хайж буй компани
3.     Дунд болон урт хугацааны түнш хайж буй компани

Ялангуяа “нэг удаагийн биш, тогтвортой бизнес” эрхлэх зорилготой компаниудад илүү тохиромжтой.

■ Япон компаниудад бий болох бизнес боломжийн тухай

Асуулт: Япон компани оролцсоноор ямар бизнес боломжууд бий болж байна вэ?

Монголын зах зээл нь харьцангуй өрсөлдөөн багатай тул:

・Эрт нэвтрэн байр сууриа бэхжүүлэх

・Өндөр чанартай бүтээгдэхүүнээр ялгарах

・Урт хугацааны гэрээ байгуулах зэрэг боломжууд нээлттэй байна. Мөн манай холбоо тухайн улсын түнш байгууллагуудтай харилцаа тогтооход дэмжлэг үзүүлснээр үйл ажиллагааны эрсдэлийг мэдэгдэхүйц бууруулах боломжтой.

Асуулт: Япон компаниуд Монголын зах зээлд нэвтрэх шалтгааны талаар?

Өнөөгийн Монгол нь 40–50 жилийн өмнөх Европ, Японы адил компаниудын эзэд ихэвчлэн бизнесийн цар хүрээ болон ашгийг нэгдүгээрт тавих хандлагатай байна. Нэг хүнд ногдох ДНБ ойролцоогоор 7,000 ам.доллар бөгөөд дэлхийн дундажаас дээгүүр түвшинд байгаа ч “авлигын индекс”-ээр 182 орноос 124-т эрэмбэлэгдэж байгаа нь эдийн засгийн өсөлттэй зэрэгцэн авлигын асуудал байгааг илтгэнэ.

Энэ нь Япон компаниудын хувьд Монголд нэвтрэх эрсдэлийн нэг хүчин зүйл болж байна. Гэсэн хэдий ч авлигыг хүлээн зөвшөөрдөггүй бизнес эрхлэгчид нэмэгдэж байгаа нь эерэг хандлага юм.

Монголд Япон бүтээгдэхүүн болон япон хүмүүст итгэх итгэл маш өндөр байдаг. ESG зарчимд тулгуурласан бизнес болон нийгмийг бий болгохын тулд Монголчуудын итгэлийг хүлээсэн Япон хүмүүс, Япон компаниуд идэвхтэй оролцох шаардлагатай гэж бид үзэж байна.

Япон талаас харахад Монголын зах зээл жижиг мэт боловч Монголын эдийн засгийн хөгжилд Япон улсын мэдлэг туршлага, технологи чухал хувь нэмэр оруулна гэж үзэж байна. Ялангуяа “итгэл” нь бизнесийн үндэс болдог зах зээл учраас Япон компаниудад маш тохиромжтой орчин гэж хэлж болох юм.

■ Цаашдын төлөв ба Japan Festival-ийн тухай

Асуулт: Цаашид зорьж байгаа гол ажил юу вэ?

Цаашид нэг удаагийн бизнес холболтоор хязгаарлагдахгүй, “тасралтгүй төслүүд бий болох тогтолцоо”-г бүрдүүлэхийг зорин ажиллаж байна.

Japan Festival-ийн хувьд:

・Япон компаниудын брэндийг таниулах

・Монгол компаниудтай холбогдох боломж бүрдүүлэх

・Энгийн хэрэглэгчдэд танигдах байдлыг нэмэгдүүлэх чухал арга хэмжээ гэж үзэж байгаа.

■ Япон × Монгол бизнесийн ирээдүйн тухай

Асуулт: Цаашид ирээдүйтэй байгаа салбарын талаар?

Онцгой боломжтой салбарууд:

・Хот байгуулалт, дэд бүтэц

・Өндөр технологи, эрчим хүчний хэмнэлттэй материал

・Эрүүл мэнд, даатгал

・Японы хүнс, өргөн хэрэглээний бараа

・Монгол бүтээгдэхүүний экспорт (хөдөө аж ахуй, мал аж ахуй)

・Боловсрол, хүний нөөц

Залуу хүн амтай Монголын өсөлт, Японы технологи болон чанар хосолсноор харилцан ашигтай хамтын ажиллагаа бий болох боломжтой.

■ Япон улстай холбоотой бизнес эхлүүлэх талаар:

Асуулт:  Япон улстай холбоотой бизнес эхлүүлэх сонирхолтой компани эхний ээлжинд ямар алхам хийх хэрэгтэй вэ?

Юуны өмнө “өөрийн хэрэгцээг тодорхой болгох” нь чухал.

Үүний дараа итгэлтэй түнш эсвэл байгууллагаар дамжуулан:

・Зөв мэдээлэл цуглуулах

・Жижиг хэмжээний арилжаанаас эхлэх нь зөв гэж зөвлөж байна.

Манай холбоо ч мөн эхний шатнаас эхлэн бодит ажил хэрэг дээр дэмжлэг үзүүлдэг тул та бүхнийг чөлөөтэй хандахыг урьж байна.

Цаашид ч Япон, Монголыг холбосон бодит үйл ажиллагаагаар дамжуулан хоёр улсын тогтвортой бизнесийн хөгжилд хувь нэмэр оруулсаар байх болно.